Nu Even Nita!

Verplicht meekijken met een openhartoperatie

Doodgaan (of het nou aan kanker is of aan iets anders) is een taboe, ik hoorde dat al vaak, en nu ondervind ik het aan den lijve. Ik snapte nooit waarom het een taboe was, aangezien het niet iets is om je voor te schamen (je kunt er meestal weinig aan doen ). Maar nu doe ik er dus aan mee.

Ik praat er liever ook niet over. Inderdaad niet omdat ik me schaam omdat mijn moeder over minder lange tijd dan de meeste mensen doodgaat of omdat ik mij daarover verdrietig en boos voel. Maar omdat het uitspreken zoiets is als mensen verplichten mee te kijken met een hele spannende openhartoperatie. Dat is geen prettig gezicht en daarnaast heb je als toeschouwer geen idee hoe het moet zijn om in de schoenen van de ander te staan (zowel die van mij als die van die arts). Maar je moet er dus wel aan ruiken. Je verplaatst jezelf in de situatie, hebt medelijden, voelt je schuldig omdat je net besefte dat iedereen in jouw omgeving heerlijk gezond is, besluit je oma weer eens te bellen, weet niet wat je moet zeggen… Al die dingen. Even meeliften in mijn emotionele rollercoaster.

Dus hou ik het liefst mijn mond. Vrolijkheid verspreiden doe ik graag, verdriet en verwarring niet. Niemand doet dat graag, klaarblijkelijk.

Elk nadeel heb zijn voordeel

Misschien dat ik er na een kernexplosie of een massaslachting anders over denk, maar tot nog toe heeft elk nadeel zo zijn voordeel. Zelfs nu mijn moeder ongeneeslijk ziek is. Van de week snapte ik helemaal niets meer van mezelf en waar ik zo’n last van had en dus moest ik opnieuw mijn eigen puzzel leggen en een paar nieuwe stukjes toevoegen.

Dit keer ontdekte ik dat ik wel kan willen dat mijn vrienden mij altijd leuk, inspirerend, slim en grappig vinden, maar dat ik dan heel dicht in de buurt kom van oppervlakkigheid, egocentrisme en betweterigheid (wat ik best vervelende eigenschappen vind). En als je nooit over vervelende en ingewikkelde situaties praat, moet je het allemaal alleen doen. Best eng om uit te proberen, maar toch maar voorzichtig gedaan.

Het leverde me meteen een nieuwe wijze les op: gevoelens zijn geen wiskunde. Zo had ik de wereld nog nooit bekeken…

Wat vliegt de tijd

Zelfs al heb je niet oneindig de tijd, hij glijdt toch ongemerkt voorbij. Met oud en nieuw  zei ik al tegen Christian: dit gaat een zwaar jaar worden. Je rekent wat aan de hoeveelheid chemo’s die men in een gemiddeld mens giet en als je dan ontdekt dat je moeder al ver over dat gemiddelde heen is, weet je dat kerst 2012 halen een ambitieuze doelstelling is. Natuurlijk kan het, en hoop ik het, maar heel realistisch is het niet.

En toch is het ineens april geworden. Terwijl tijdens kerst de tijd even stil leek te staan en ik overal graag een goede herinnering van wilde maken, rolde het jaar in januari gewoon weer door met werk, weekendjes weg, klimmen, scouting, vriendinnen, uitgaan, Christian… De on-hold-stand houd ik klaarblijkelijk niet zo lang vol en laagdrempelig vermaak (+ werkstress) is een goede afleiding.

Nu is er weer aan de rem getrokken, verwerkingsprocessen zijn wakkergeschud en mijn hoofd loopt ervan over (ook letterlijk). Ik maak me zorgen om mijn moeder, zowel fysiek en mentaal, en wil dat ze zich zo goed en ontspannen mogelijk voelt. Ik heb alleen geen idee hoe ik daarvoor zorg.

Gek om te weten, maar ik ken het proces inmiddels, over een paar dagen of een week rol ik gewoon weer in mijn oude ritme, tot een nieuwe verandering het weer abrupt stilzet.

‘Niets meer aan te doen’ steekt

Maandag na mijn werk: telefoon. Mijn moeder. Altijd spannend om op maandag op te nemen. Maandag = uitslagendag. Dit keer helaas geen goed nieuws. Na ‘borstkanker’, ‘uitgezaaid’ en ‘chemo’ zijn we nu bij het volgende magische woord: ‘uitbehandeld’.

Een woord waar ik nu al twee dagen heel slecht mee om kan gaan. Mijn pragmatische ik houdt van het zoeken naar oplossingen. Maar nu is er dus geen oplossing meer. Geen operaties, bestralingen, hormoonpillen of chemo’s meer. En dat terwijl mijn moeder zich, nu de lente weer begint, juist weer wat energieker leek te voelen. Waarschijnlijk gaat het de komende tijd alleen nog maar beter omdat ze geen smerige chemo meer binnenkrijgt.

Ik dacht dat 3 jaar geleden, na het woord ‘ongeneeslijk’ het grote wachten al was begonnen, maar ik merk dat het nu pas echt afwachten wordt. Mijn moeder en haar lever zijn van plan het voorlopig nog niet op te geven, prima, want ik verveel me nog niet in de wachtkamer.

Met jarenlange ervaring

Mijn moeder is al eerder erg ziek geweest. Vooral in 1992-1993 was ze behoorlijk van de wereld door heel agressieve posttraumatische dystrofie. Toen heb ik ‘mijn kop in het zand steken’ ontwikkeld tot in de perfectie. De tactiek was: net doen of alles normaal is, waardoor ik niet zo opstandig, boos en verdrietig werd als mijn puberbroer. Goed mijn best doen op school, netjes alle mogelijke klusjes doen thuis en me zoveel mogelijk als een volwassene gedragen.

Dat ging hartstikke goed, zolang ik niet te vaak stilstond bij wat mijn moeder voelde en meemaakte. Gelukkig is die een hele taaie en heb ik haar nog nooit ergens om zien huilen, dus het ging me meestal gemakkelijk af. Terwijl mijn broer, in mijn ogen, zijn schoolwerk, sociale contacten en de sfeer thuis verknalde, zorgde ik dat ik niet opviel. Later klaagde mijn moeder daar weleens over: dat ik zo weinig geïnteresseerd was geweest in hoe het met haar ging. Dan is het moeilijk om uit te leggen dat ik heel goed merkte hoe het met haar ging en zorgde dat ik niet in de weg liep of een kopje koffie voor haar inschonk. Maar vragen hoe het ging… Dan werden dingen heel erg ‘echt’ en werd ‘normaal’ functioneren ineens lastig.

Het is nooit meer helemaal over gegaan. Boze mensen, verdrietige mensen, mensen met pijn, zelfs als ik ze niet ken bezorgt hun energie mij de kriebels en tenzij ik kan sussen, koffie kan inschenken of een pleister kan plakken, steek ik liever mijn kop in het zand. Waardoor ik mezelf een koude kikker voel. Ik kan alleen faciliteren. Emoties en pijn die niet opgelost kunnen worden hebben niets aan mijn input. Dus zet ik de knop om, stort me ergens in en zorg dat ik uit de buurt blijf en geen overlast veroorzaak. Ik probeer het af te leren.

Abseilen in een put

Via groeves en vluchtgangen klauteren we omhoog richting de ruïne. Op een soort ropeparcours diep onder de grond mogen we onze klettersteigsets uitproberen en kom zelfs ik (toch een beetje een zelfuitgeroepen klimexpert), een lastig hoekje tegen om omheen te klauteren. Het mergel houdt lekker vast, maar heel veel scheuren en spleten zitten er niet in. via een wiebelig bruggetje staan we even later gelukkig weer naast Freek, onze gids.

Onderweg vertelt hij heel veel over het kasteel Valkenburg, over de vluchtgangen, de Bokkenrijders en over de Mosasaurus (en hij leert wat dingen bij over die dino, want Christian is als klein Christiantje dinofreak geweest).

Ondertussen stijgen we gestaag. We zien het gesteente om ons heen veranderen van mergel in schelpjes en rotsen en de gangen worden steeds smaller. Ze zijn niet meer bedoeld om mergel te winnen, maar als vluchtgangen vanaf de ruïne op de heuvel. Via een steile ladder dalen we toch weer dieper af en komen we bij wat vleermuisholen. Gelukkig zijn ze niet thuis, want ik heb het niet zo op die beesten. Via een hele grote klautertree zien we even later ineens licht aan het eind van de tunnel en staan we bovenop de ruïne in Valkenburg. Daar kijken we even rond (de kapel is nog heel goed herkenbaar, de rest niet), totdat Freek ons op de waterput wijst.

Die stond op de website: ‘met aan het eind een 30 meter lange abseil in de waterput van het kasteel’. De waterput is ruim, maar het licht valt niet tot op de bodem. En al heb ik vaker geabseild, het voelt heel vreemd om overal om me heen ronde wanden te hebben, terwijl ik me steeds dieper laat zakken. Ik ga maar niet te hard, want zo meteen is deze ontzettend leuke tocht alweer voorbij. Ik had best nog wat meer spannende dingen willen doen in de gangen onder dit kasteel!

Zou er nog garantie op zitten?

Ik denk dat mijn moeder hem rond haar trouwen in 1974 heeft gekocht of gekregen. Een prachtige crèmekleurige mixer (met oranje en bruin). Vroeger had hij ook nog een kom en een stellage waarin hij moest hangen, maar die zijn onderweg gesneuveld. Toen ik  op kamers ging in 1998 kreeg ik dit erfstuk mee, omdat mijn moeder een prachtige staafmixer had aangeschaft.

Pannenkoekbeslag, cakemeel, soep, muffins, boerenkoolstampot, de trouwe dienst ging door en langzamerhand werden zijn design en kleuren retro. Heel vaak riepen mensen: “hé, zo één hadden wij vroeger thuis ook!” Dat hij sinds 1,5 jaar alleen nog maar op standje ‘heul erg hard’ kon, maakte mij niet zoveel uit. Maar nu, na nog 13 jaar trouwe dienst, hield hij er middenin een enthousiaste eierklopsessie (lekker spetteren in verband met de heul harde stand) ineens definitief mee op. 2012 heeft hij net niet gehaald. Zou er nog garantie op zitten? En zou mijn moeder het bonnetje nog hebben?

LINKS
Leuk artikel over het maken van koppen:
www.tekstschrijver-tim.nl/2008/11/13/tips-titels-schrijven/

Informatie over het plannen van je tekst:
www.burobureau.nl/Blog/files/8a76d5ae4b414d948408d71ca400d035-4.php

De verschillen van een webtekst ten opzichte van andere teksten:
www.mijn-eigen-website.nl/website-tekst.html

TOEGANKELIJKHEID
Er zijn een aantal regels waar je je als tekstschrijver aan kunt houden om een tekst toegankelijker te maken.
Gebruik geen italics, dit is voor veel mensen lastiger te lezen.

Maak tussenkopjes niet vet door ‘bold’ te gebruiken, maar selecteer bijvoorbeeld ‘kop 2’ (in verband met screenreaders)

Gebruik niet alleen kleur om iets te markeren in je tekst. Niet iedereen ziet deze kleur en op deze manier ontgaat hen de markering.

Schrijf de betekenis van een afkorting (de eerste keer) uit, bijvoorbeeld tussen haakjes.

Zorg dat e-mailadressen en links in hun originele vorm in de tekst staan, en niet alleen als ‘link’ of ‘e-mail’. De omschrijving van een link moet uitleggen waar de link heen gaat.

Geef plaatjes een bijschrift waaruit blijkt wat er op het plaatje te zien is.

TEKSTOPBOUW
Hierbij een tweede schema om te gebruiken tijdens stap 1 (vaak helpt het maken van een mindmap ook bij het schrijven van lange of ingewikkelde teksten).
Kop
Onderwerp tekst:
Steekwoorden:

Lead
Samenvatting (1 zin) :
Steekwoorden:

Alinea 1
Onderwerp:
Deelonderwerp 1:
Deelonderwerp 2:
Deelonderwerp 3:
Steekwoorden:

Alinea 2
Onderwerp:
Deelonderwerp 1:
Deelonderwerp 2:
Deelonderwerp 3:
Steekwoorden:

Natuurlijk heeft niet elke tekst 2 alinea’s en elke alinea 3 deelonderwerpen, dus soms moeten delen toegevoegd of verwijderd worden uit dit schema.

Elke alinea heeft zijn eigen onderwerp. Via een tussenkop geef je een tekst extra structuur. Een tussenkop bestaat uit maximaal drie woorden. De tussenkop beschrijft de inhoud van de alinea, staat er meer in, dan zijn er twee opties: een extra alinea of een ruimere kop.

Een tekst moet oprolbaar zijn: als je de onderste alinea’s weglaat, kun je de tekst nog steeds begrijpen. De bovenste alinea bevat de belangrijkste informatie (een samenvatting) en de laatste de minst belangrijke informatie (voor je doelgroep, niet zozeer voor jezelf: dit kan nog weleens verschillen).

Maak de tekst niet te lang. Lezers op internet haken snel af. Schrap net zo lang tot je de kortst mogelijke versie hebt gevonden. Soms heb je hier meerdere stappen voor nodig: schrappen, verbeteren, schrappen, verbeteren, schrappen…